Montoya: Mercedes lẽ ra phải double-stack để cứu George Russell tại Monza

Monza, Italy – Khi virtual safety car xuất hiện giữa chặng đua GP Italia 2026, George Russell đang dẫn đầu. Nhưng chiếc Mercedes màu bạc số 63 không được gọi vào pit. Ở phía sau, Kimi Antonelli – tay đua xuất phát từ thứ 19 – lại được hưởng một lượt pit miễn phí. Đó là khoảnh khắc quyết định cả một chiến thắng lịch sử.

Antonelli đã làm nên điều mà người Italia chờ đợi suốt 59 năm: trở thành tay đua đầu tiên thắng tại Monza kể từ Ludovico Scarfiotti năm 2026. Anh vượt qua Russell trên đường đua sau khi tận dụng bộ lốp mới từ pha pit dưới virtual safety car. Mercedes hoàn thành cú đúp 1-2, nhưng câu hỏi lớn hơn được đặt ra: tại sao Russell, người kiểm soát phần lớn cuộc đua, không được ưu tiên chiến lược như một tay đua số một?

Juan Pablo Montoya, cựu tay đua F1, đã thẳng thắn chỉ trích cách điều hành của Mercedes trên chương trình F1 TV sau cuộc đua.

“Cậu ấy đang dẫn đầu và cậu ấy nên được ưu tiên trong lượt pit. Khi virtual safety car xuất hiện, ở thời điểm đó, dừng lại còn nhanh hơn là tiếp tục chạy. Họ nên cho cậu ấy dừng, họ nên double-stack cả hai xe, và cậu ấy nên dừng ở phía trước Antonelli,” Montoya nói.

Nhà vô địch CART và từng nhiều lần giành chiến thắng tại Monaco phân tích thêm: “Tôi không nói Antonelli sẽ không bắt kịp và thắng cuộc đua. Nhưng đó sẽ là một cuộc chiến thực sự sát sao như chúng ta đã thấy ở giai đoạn đầu. Sẽ là một cuộc đua tuyệt vời cho tất cả mọi người ở cuối chặng.”

Về mặt thuật ngữ, “double-stack” trong F1 là tình huống cả hai xe của cùng một đội vào pit liên tiếp trong cùng một vòng. Điều này thường tốn thời gian vì xe thứ hai phải chờ phía sau xe thứ nhất trong làn pit. Nhưng dưới điều kiện virtual safety car, toàn bộ đoàn đua phải giảm tốc và giữ khoảng cách theo một thời gian delta cố định. Vì vậy, tổn thất thời gian khi vào pit giảm đáng kể. Montoya lập luận rằng đây chính là thời điểm hoàn hảo để Mercedes đưa cả hai xe vào, đảm bảo vị trí trên đường đua cho Russell trước khi trao cho Antonelli cơ hội tấn công.

Toto Wolff, giám đốc đội đua Mercedes, đã bác bỏ ý kiến cho rằng chiến lược của đội ưu ái Antonelli.

“Chiến lược hai pit là tốt nhất nhưng chúng tôi đã không nghĩ đó là trường hợp, vì vậy điều đó thực sự tốt cho cậu ấy,” Wolff trả lời Sky Sports F1. “Nhưng hôm nay không có gì có thể ngăn cản cậu ấy [Antonelli]. George chiến đấu với những bộ lốp đã mòn vào cuối cuộc đua, vì vậy tôi thực sự hạnh phúc với cú đúp này.”

Khi được hỏi liệu có phương án nào khác cho Russell không, Wolff nói thêm: “Không, George đang đi lốp cứng và chúng tôi cần phải theo chiến lược một pit, vì vậy không có cơ hội nào.”

Dữ liệu từ cuộc đua cho thấy sự khác biệt nằm ở tuổi lốp. Trong khi Antonelli có bộ lốp mới sau pha pit dưới VSC, Russell tiếp tục chạy với bộ lốp đã qua một quãng đường dài. Ở Monza, nơi tốc độ cao và độ trượt lốp lớn, sự khác biệt về độ bám giữa lốp mới và lốp cũ có thể lên tới vài phần mười giây mỗi vòng. Khi Antonelli bắt kịp, Russell gần như không còn vũ khí để phòng thủ.

Một điểm quan trọng mà Montoya nhấn mạnh: đây không phải chuyện ai giỏi hơn ai. Antonelli đã có một màn trình diễn xuất sắc, vượt qua 18 xe để giành chiến thắng tại quê nhà. Nhưng việc không cho Russell – tay đua dẫn đầu – vào pit cùng đợt với đồng đội đã đặt anh vào thế phải chiến đấu với một bất lợi chiến thuật không đáng có.

Với Russell, việc không được pit trong pha VSC không chỉ khiến anh mất vị trí địa lý trên đường đua; nó còn lấy đi khả năng phản kháng cuối cùng của anh. Khi một tay đua dẫn đầu nhưng buộc phải sống sót với bộ lốp già hơn đồng đội, anh ta không chỉ thua ở vòng cuối mà đã thua từ khoảnh khắc pit wall không gọi anh vào.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận góc ngược lại. Mercedes có thể đã không chủ động hy sinh Russell. Wolff nói rõ rằng đội đã tính toán một pit là phương án nhanh hơn cho cả hai xe. Nếu không có VSC, chiến lược một pit của Russell hoàn toàn có thể giúp anh bảo vệ chiến thắng. VSC xuất hiện như một biến số ngoài dự tính, và Mercedes đã xử lý nó theo cách tối ưu cho một chiếc xe thay vì tối ưu cho cả hai.

Vấn đề thực sự nằm ở thứ tự ưu tiên. Khi hai đồng đội cùng tranh chiến thắng, pit wall phải đưa ra lựa chọn dựa trên vị trí hiện tại, tuổi lốp và tốc độ. Russell đang dẫn đầu và chỉ còn một chặng nữa là về đích. Nếu Mercedes thực sự muốn tối đa hóa cơ hội thắng cuộc, họ nên bảo vệ vị trí dẫn đầu trước tiên. Việc gọi Antonelli vào mà không gọi Russell đồng nghĩa với việc họ chấp nhận đánh cược rằng Antonelli sẽ đuổi kịp và vượt qua bằng bộ lốp mới.

Montoya thừa nhận Antonelli có thể vẫn thắng ngay cả khi Russell được pit cùng đợt. Tốc độ của Antonelli ở Monza là rất ấn tượng. Nhưng thể thao đỉnh cao không chỉ là kết quả cuối cùng; nó là sự công bằng trong cách các tay đua được tạo điều kiện để chiến đấu. Russell xứng đáng có được cơ hội phòng thủ, dù kết quả có ra sao.

Nhìn về chặng đua tiếp theo, Mercedes sẽ phải rút ra bài học về quản lý hai chiếc xe khi cả hai đều nhanh. F1 là môn thể thao đồng đội, nhưng trên đường đua, mỗi tay đua đều có tham vọng riêng. Nếu Mercedes không giải quyết rõ ràng nguyên tắc chiến lược, những tranh cãi kiểu này sẽ tiếp tục xuất hiện.

Bài học từ Monza không nằm ở chủ đề “số một, số hai”. Nếu có một pit wall lý tưởng, Russell phải là người vào trước vì anh đang dẫn. Khi một đội có hai chiếc xe đua tranh chiến thắng, nguyên tắc đầu tiên là không để một chiếc phải trả giá trong cùng một pha VSC. Mùa giải vẫn còn dài, và Russell có quyền cần một câu trả lời.